ඕසෝන් ස්ථරය ආරක්ෂා කිරීම
පරමාණු දෙකක් වෙනුවට පරමාණු තුනකින් සෑදී ඇති විශේෂ ඔක්සිජන් අණුවක් වන ඕසෝන් වායුවකි. පෘථිවි වායුගෝලයේ ඉතා ඉහළින් ඇති ඕසෝන් ස්ථරයේ මෙම වායුව විශාල ප්රමාණයක් අඩංගු වන අතර එය පාරජම්බුල (UV) කිරණ සහ සූර්යයාගෙන් සහ වෙනත් තැන්වල සිට පෘථිවි පෘෂ්ඨයට ළඟා වන අනෙකුත් අධි ශක්ති විකිරණවලට බාධකයක් ලෙස ක්රියා කරයි.
මෙම වර්ගයේ විකිරණ ජීවීන්ට හානිකර වන අතර, සශ්රීකත්වයට සහ ප්රජනනයට හානි මෙන්ම උපත් ආබාධ, පිළිකා, සහ වෙනත් රෝග ඇති කරයි. මිනිසුන් සහ අනෙකුත් ගොඩබිම් සතුන්, භෝග, සහ සාගර ජීවීන් මෙම බලපෑම්වලට ගොදුරු වේ. මීට අමතරව, වායුගෝලයේ ඉහළ ඕසෝන් ස්ථරයක් පැවතීම කාලගුණය සහ දේශගුණය පාලනයෙහි බලපෑම් ඇති කරයි.
ඕසෝන් ස්ථරයට තර්ජනය
1970 ගණන් වලදී පෘථිවි වායුගෝලය අධ්යයනය කරන විද්යාඥයින් විසින් ඕසෝන් ස්ථරයේ ඉහළ මට්ටම් වලින් කොටස් අතුරුදහන් වන බව සොයා ගන්නා ලදී. 1985 වන විට ඇන්ටාක්ටිකාවට ඉහළින් ස්ථරයේ ඉතා විශාල ප්රදේශයක් සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ නැති විය. මෙම ක්ෂය වීමට හේතුව එවකට ශීතකරණ, අධි ශීතකරණ, සහ වායු සමීකරණ තුල බහුලව භාවිතා කරන රසායනික ද්රව්ය වර්ගයක් වන ක්ලෝරෝෆ්ලෝරෝකාබන් සංයෝග (කෙටියෙන් CFC) ලෙස හඳුනා ගන්නා ලදී.
CFC ඉහළ වායුගෝලයට නැඟී එහි ඇති ඕසෝන් සමඟ ප්රතික්රියා කර එය විනාශ කරයි. නමුත් CFC වලට අමතරව තවත් හානිදායකයක් විය: පස ධූමායනය කිරීමට භාවිතා කරන පළිබෝධනාශකයක් වන සහ බොහෝ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයන්හි අඩංගු මෙතිල් බ්රෝමයිඩ්. මෙය සොයාගත් කාලයේ මෙතිල් බ්රෝමයිඩ් පළිබෝධනාශක ශ්රී ලංකාවේ තේ කර්මාන්තයේ, වතුවල මෙන්ම ගබඩාවල, නැව්වල, සහ තේ ගබඩා කරන හෝ ප්රවාහනය කරන වෙනත් ස්ථානවල බහුලව භාවිතා විය. කිලෝමීටර 10-15ක් ඉහළ අහසේ මෙම පළිබෝධනාශක නිසා සිදුවන පරිසර හානිය ගැන කිසිවෙක් සැක කළේ නැත! එහෙත් ශ්රී ලංකාවේ තේ කර්මාන්තයේ ප්රමාණය හා භූගෝලීය ව්යාප්තිය අනුව මෙතිල් බ්රෝමයිඩ් භාවිතය ඕසෝන් ස්ථරයට සැබෑ තර්ජනයක් විය.
මොන්ට්රියල් කෙටුම්පත සහ ඉන් පසු
විද්යාඥයන්ගේ අනතුරු ඇඟවීම් නිසා කලබලයට පත් වූ ලෝක ජාතීන් 1987 දී කැනඩාවේ මොන්ට්රියල් නුවරදී රැස්වී ඕසෝන් ස්ථරය ආරක්ෂා කිරීමට ගන්නා ක්රියාමාර්ග සාකච්ඡා කිරීමට තීරණය කළහ. මෙම රැස්වීමෙන් ශ්රී ලංකාව ඇතුළු රටවල් 191 ක් අත්සන් කරන ලද මොන්ට්රියල් කෙටුම්පත ස්ථාපිත විය. කෙටුම්පත යටතේ, ශ්රී ලංකා තේ කර්මාන්තය විසින් මෙතිල් බ්රෝමයිඩ් භාවිතය ක්රමානුකූලව අඩු කරන ලද අතර, පසුව එය සම්පූර්ණයෙන්ම භාවිතයෙන් ඉවත් කරන ලදී. තේ කර්මාන්තයේ සහ අනෙකුත් ඒවායේ එවැනි කඩිනම් සහ ඵලදායී ක්රියාමාර්ගයන්හි ප්රතිඵලයක් ලෙස, ශ්රී ලංකාව 2007 දී මොන්ට්රියල් කෙටුම්පත ක්රියාත්මක කරන්නන්ගේ සම්මානය ලබා ගනිමින් ‘ඕසෝන් ස්ථර ආරක්ෂණයේ ප්රමුඛයා’ ලෙස පිළිගැනීමට ලක් විය.
ඔබව සහ ඕසෝන් ස්ථරය ප්රබෝධමත් කරමින්…
ශ්රී ලංකාවේ වැවෙන සියලුම තේ දැන් සියයට සියයක් ඕසෝන් හිතකාමී වේ. මෙය තේ නිෂ්පාදනය කරන වෙනත් කිසිම ජාතියකට උදම් අනන්නට බැරි ගෞරවයකි. අපනයන ඇසුරුම්කරණය සහ නැව්ගත කිරීම වැනි අවස්ථා වලදී මෙතිල් බ්රෝමයිඩ් භාවිතය සම්පූර්ණයෙන් තහනම් කිරීමට දැන් සැලසුම් සකස් වෙමින් පවතී.
2011 මැයි වන විට, කිසිදු ඕසෝන් ක්ෂය කරන ද්රව්යක් භාවිතයෙන් තොරව නිෂ්පාදනය කර ඇති බවට සහතික කරන නව ‘ඕසෝන් හිතකාමී පිරිසිදු ලංකා තේ’ ලාංඡනය දැරීමට සමස්ත ලංකා තේ වලට හිමිකම් ඇත.
ඔබ ලංකා තේ කෝප්පයක් රස විඳීමට සූදානම් වූ විට, ඔබ ප්රබෝධමත් කරන්නේ ඔබව පමණක් නොවේ; ඔබ පෘථිවියේ සියලුම ජීවීන්ට තීරණාත්මක ලෙස වැදගත් පාරිසරික සම්පතක් අලුත් කිරීමට ද උදවු කරයි.
